Có những đam mê chỉ để chơi. Và có những đam mê, chơi mãi rồi thành việc — thành thứ mình muốn làm cho tử tế, cho nhiều người cùng được hưởng. Với tôi, mặt nước và những con du thuyền thuộc loại thứ hai.
Tôi mê mặt nước từ những ngày chưa có gì trong tay. Đứng ở bến nhìn một con thuyền rời cảng, tôi luôn thấy một điều mà đất liền ít khi cho mình: cảm giác về sự rộng. Sông rộng, biển rộng — và lòng người, lạ thay, cũng rộng ra theo. Sau này có dịp bước lên những con du thuyền thật, tôi hiểu thêm một điều nữa: du thuyền không phải là thú chơi của sự phô trương như người ta hay nghĩ. Nó là thú chơi của sự chăm chút — chăm con thuyền như chăm một ngôi nhà nhỏ nổi trên nước, chăm từng hải trình như chăm một bữa cơm đãi khách. Chơi thuyền, hoá ra, là học cách đối đãi — với biển, với máy móc, với con người.
Nhưng càng mê, tôi càng thấy một điều chưa ổn: du thuyền ở nước mình đẹp, biển nước mình đẹp, mà con đường để một người bình thường chạm được vào trải nghiệm ấy lại mờ mịt quá. Thông tin mỗi nơi một kiểu. Giá cả mỗi chỗ một khác. Chuẩn an toàn — thứ đáng ra phải rõ ràng nhất — lại là thứ khó tìm nhất. Người có thuyền không biết cách cho thuê sao cho đàng hoàng; người muốn thuê không biết tin ai. Một thú chơi đẹp mà thiếu một hạ tầng tử tế để nó lớn lên.
Thế là đam mê rủ thêm được vài người bạn — và thành việc. Cùng các cộng sự, chúng tôi gây dựng Vietnam Yacht Cruise (VNYC) — nền tảng số cho du thuyền Việt. Chúng tôi bắt đầu từ những việc ít ai thấy: chuẩn hoá thông tin từng con thuyền như một cuốn hồ sơ đàng hoàng; đưa mọi thứ lên một nền tảng nói được năm thứ tiếng — vì khách của biển Việt Nam đến từ khắp thế giới; và đặt sự an toàn thành một trang riêng, công khai, thay vì một lời hứa miệng. Từng bước một, chậm mà chắc — như cách người ta học lái thuyền: vững tay ở tốc độ thấp trước, rồi mới ra khơi.
Người ta hỏi tôi: làm nền tảng số cho du thuyền — nghe sang mà chắc gì đã lớn? Tôi nghĩ khác. Ba nghìn cây số bờ biển, những vịnh biển được cả thế giới nhắc tên — đất nước mình không thiếu chỗ cho một nền kinh tế mặt nước tử tế. Thứ đang thiếu là niềm tin được chuẩn hoá: một nơi mà thông tin minh bạch, giá cả rõ ràng, an toàn được coi trọng đúng mức. Công nghệ không thay được gió, được sóng, được người thuyền trưởng giỏi. Nhưng công nghệ làm được một việc: khiến người ta dám bước lên thuyền lần đầu tiên. Mà mọi tình yêu với biển, đều bắt đầu từ lần bước lên đầu tiên ấy.
Với tôi, VNYC vì thế không hẳn là một dự án kinh doanh. Nó là cách tôi trả nghĩa cho một đam mê đã cho mình rất nhiều — bằng cách mở con đường ấy rộng thêm cho những người đến sau. Tôi vẫn tin điều tôi luôn tin: không ai đi xa một mình — và một chiếc thuyền, dù đẹp đến đâu, cũng chỉ thật sự sống khi có người bước lên.
Biển vẫn rộng. Thuyền đã có. Nền tảng đang lớn từng ngày cùng các cộng sự của tôi. Còn lại — là những chuyến ra khơi.
TP. Hồ Chí Minh, tháng 8/2026 — Nguyễn Ngọc Hải